II Ka 190/25 - wyrok Sąd Okręgowy w Krośnie z 2025-07-16
1.Sygn. akt II Ka 190/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lipca 2025 r.
Sąd Okręgowy w Krośnie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Janusz Szarek
Protokolant: Monika Winnicka
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krośnie - T. L.
po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 roku w Krośnie
sprawy R. P. syna K. i D. urodzonego (...) w D., P.: (...)
oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 kk. i art. 270 § 1 kk. i art. 297 § 1 kk. w zw. z art. 11 § 2 kk. w zw. z art. 12 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 18 marca 2025 roku, sygn. akt II K 862/24
I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
a) przyjmuje, iż czyn przypisany oskarżonemu R. P. w punkcie I wyroku stanowi przestępstwo z art. 286 § 3 kk i art. 270 §1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. art. 11 § 2 kk w zw. art. 12 § 1 kk,
b) uchyla orzeczenie z punktu III wyroku o zwrocie dowodów rzeczowych,
c) na podstawie art. 45a § 1 kk orzeka przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/673/24/P na karcie 196 akt sprawy,
II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego R. P. kwotę 840 zł /osiemset czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów obrony oskarżonego w postępowaniu odwoławczym,
IV. kosztami postępowania związanymi z apelacją oskarżyciela publicznego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE |
|||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
II Ka 190/25 |
|
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
1 |
||
|
1.CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||
|
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|
wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 18 marca 2025 r. sygn akt II K 862/24 |
|
1.2. Podmiot wnoszący apelację |
|
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|
☐ obrońca |
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ inny |
|
1.3. Granice zaskarżenia |
|
1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||
|
☐ na korzyść ☒ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||
|
☐ w części |
☐ |
co do winy |
||
|
☐ |
co do kary |
|||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||
|
1.1.2. Podniesione zarzuty |
||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||
|
☒ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||
|
☒ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||
|
☐ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||
|
☐ |
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||
|
☐ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||
|
☐ |
||||
|
☐ |
brak zarzutów |
|||
|
1.4. Wnioski |
|
☐ |
uchylenie |
☒ |
zmiana |
|
1.Ustalenie faktów w związku z dowodami |
|
1.5. Ustalenie faktów |
|
1.1.3. Fakty uznane za udowodnione |
||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
2.1.1.1. |
||||
|
1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione |
||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
2.1.2.1. |
||||
|
1.6. Ocena dowodów |
|
1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|
1.1.6.
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|
1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
||
|
Lp. |
Zarzut |
|
|
3.1. |
Oskarżyciel publiczny zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to art. 286 § 1 k.k. poprzez jego nieprzypisanie oskarżonemu, pomimo realizacji znamion tego typu czynu zabronionego oraz jego niewłaściwą wykładnię poprzez przypisanie w wyniku omyłki czynu kwalifikowanego z art. 286 § 2 k.k., podczas gdy intencją Sądu było przypisanie czynu z art. 286 § 3 k.k. - tj. wypadku mniejszej wagi - w sytuacji gdy okoliczności popełnienia czynu zabronionego, w szczególności sposób działania sprawcy, jak też wysokość wyrządzonej szkody prowadzą do przyjęcia, że zachowanie oskarżonego nie stanowi wypadku mniejszej wagi, co w efekcie skutkowało niesłusznym warunkowym umorzeniem postępowania. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Zarzut oskarżyciela publicznego w zakresie, w jakim podnosi obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 286 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie, jest oczywiście bezzasadny. Sąd Orzekający przypisując oskarżonemu oszustwo w ramach wypadku mniejszej wagi, błędnie powołał art. 286 § 2 k.k., podczas gdy przestępstwo oszustwa popełnionego w wypadku mniejszej wagi stypizowane jest w art. 286 § 3 k.k. Pomimo wskazanego uchybienia, podlegającego korekcie w postępowaniu apelacyjnym, Sąd Orzekający w pełni zasadnie uznał, iż oskarżony R. P. dopuścił się przestępstwa oszustwa w ramach wypadku mniejszej wagi, tj. w formie uprzywilejowanej z art. 286 § 3 k.k. O uznaniu konkretnego czynu zabronionego za wypadek mniejszej wagi decyduje całościowa ocena jego społecznej szkodliwości, jako zmniejszonej do stopnia uzasadniającego wymierzenie kary według skali zagrożenia ustawowego przewidzianego w przepisie wyodrębniającym wypadek mniejszej wagi, w kategorii przestępstw określonego typu. Na ocenie tej ważą przesłanki dotyczące zarówno przedmiotowej, jak i podmiotowej strony czynu (tak SN w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt III KK 118/17, publik. w Lex nr 2350659). W realiach niniejszej sprawy poza sporem pozostaje popełnienie przez oskarżonego R. P. przestępstwa oszustwa i podrobienia oraz użycia jako autentycznych wniosków o wypłatę z Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K., w wyniku czego powstała szkoda w wysokości 47.625,00 zł. Oskarżony działał w okresie od 1 sierpnia 2021 r. do 31 marca 2024 r., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z zamiarem bezpośrednim, dokonując bezpodstawnych przeksięgowań na kartotekach wielu osób, składając niezasadne wnioski o zwrot wkładu członkowskiego, czy też spłacając uprzednio zaciągnięte zobowiązania poprzez dokonywanie zaniżonych potrąceń. Pomimo tego, oskarżony R. P. w dniu 9 kwietnia 2024 r. naprawił wyrządzoną szkodę dokonując przelewu kwoty 47.625,00 zł na rachunek pokrzywdzonej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K., podczas gdy zawiadomienie o popełnieniu przez niego ww. przestępstwa złożone zostało w dniu 17 kwietnia 2024 r. Szkoda naprawiona zatem została przed złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, a tym samym przed wszczęciem w sprawie postępowania karnego. Oskarżony przyznał się do zarzutu, wyjaśniając iż jego zachowanie spowodowane było problemami osobistymi oraz finansowymi. W związku z orzeczonym rozwodem popadł w spiralę zadłużenia, co z kolei pociągnęło za sobą chorobę kardiologiczną. Nie jest on więc sprawcą zdemoralizowanym. Nie utrudniał on prowadzonego postępowania, w którym występował jako oskarżony, jego postawa postępowania te ułatwiała. Pomimo popełnionego przestępstwa skutkującego rozwiązaniem umowy o pracę oskarżony legitymuje się pozytywną opinią byłego pracodawcy wystawioną w dniu 29 lipca 2024 r. (k. 186). Także członkowie Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej, których podpisy oskarżony fałszował, nie kierowali wobec oskarżonego pretensji, ani żalu. Nie bez znaczenia, dla oceny całokształtu okoliczności, jest zły stan zdrowia oskarżonego, który pogłębił się w związku z problemami finansowymi. Oskarżony R. P. cierpi na kardiomoipatię rozstrzeniowią pozapalną, przewlekłą niewydolność serca, napadowe migotanie przedsionków, hiperlipidemię oraz przewlekłą niewydolność nerek. Wreszcie, dotychczas oskarżony był niekaralny. Wobec powyższych okoliczności w pełni zasadnie Sąd Orzekający uznał, iż zachowanie oskarżonego realizujące znamiona przestępstwa oszustwa stanowiło wypadek mniejszej wagi z art. 286 § 3 k.k. Oskarżyciel publiczny kwestionując powyższe stanowisko, powołuje się na wartość wyrządzonej przez oskarżonego szkody w wysokości 47.625,00 zł. Stwierdzić jednak należy, iż wypadek mniejszej wagi nie jest określony tylko wartością mienia, do rozporządzenia którego sprawca przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. swoim działaniem wypełniającym dyspozycję tego przepisu zmierzał, ale również zespołem okoliczności podmiotowych i przedmiotowych (tak SN w postanowieniu z dnia 26 lipca |
||
|
3.2. |
Oskarżyciel publiczny zarzucił obrazę prawa materialnego w zakresie innym, niż kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to przepisu art. 44 § 1 k.k. poprzez nieorzeczenie przepadku dowodów rzeczowych. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Również ten zarzut uznać należy za niezasadny. Stosownie do art. 44 § 1 k.k., sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa. Umknęło jednak oskarżycielowi publicznemu, iż orzeczenie przepadku w oparciu o ww. przepis możliwe jest jedynie w razie skazania (por. Mozgawa Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2025, teza 7 do art. 44 k.k.). Tymczasem, wyrokiem z dnia 18 marca 2025 r. sygn. akt II K 862/24 Sąd Rejonowy w Krośnie warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko oskarżonemu R. P. na okres 3 lat próby. Warunkowe umorzenie postępowania nie oznacza braku możliwości orzeczenia przepadku. Taką bowiem możliwość przewiduje przepis art. 45a § 1 k.k., z którego Sąd Odwoławczy skorzystał. |
||
|
Wniosek |
||
|
Oskarżyciel publiczny wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przypisanie oskarżonemu czynu w postaci opisanej w akcie oskarżenia oraz wymierzenia mu kary 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat i zobowiązanie oskarżonego do przestrzegania porządku prawnego w okresie próby, jak też orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||
|
Wniosek oskarżyciela publicznego o zmianę wyroku poprzez skazanie oskarżonego i wymierzenie mu kary 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nie jest usprawiedliwiony. Jak już wyżej wspomniano, Sąd Orzekający prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody i sięgnął po warunkowe umorzenie postępowania uznając, iż taka reakcja prawno-karna na zachowanie oskarżonego jest adekwatna i w pełni wystarczająca. Sąd Odwoławczy ocenę tą podziela. Zasadny natomiast jawi się wniosek oskarżyciela publicznego o orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych, aczkolwiek w oparciu o inną podstawę prawną niż art. 44 § 1 k.k. |
||
|
1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
|
|
4.1. |
Sąd Odwoławczy orzekał w niniejszej sprawie w trybie art. 440 k.p.k. |
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
|
|
1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
|
|
1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
5.1.1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
|
Sąd Odwoławczy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, za wyjątkiem błędnie wskazanej kwalifikacji prawnej zachowania oskarżonego spełniającego znamiona oszustwa w typie uprzywilejowanym (art. 286 § 3 k.k.) oraz orzeczenia w przedmiocie zwrotu dowodów rzeczowych. |
|
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
|
|
Zaskarżony wyrok, z wyjątkiem wskazanej w nim kwalifikacji karnej z art. 286 § 2 k.k. oraz orzeczenia o zwrocie dowodów rzeczowych, należało uznać za słuszny i trafny. Ocena dowodów została dokonana przez Sąd pierwszej instancji zgodnie z zasadami wiedzy logiki i doświadczenia życiowego. Sąd uwzględnił całokształt okoliczności zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego, a uzasadnienie logicznie przekonuje do zajętego stanowiska oraz do poszczególnych rozstrzygnięć. Korekty wymagały wyłącznie błędnie wskazana przez Sąd kwalifikacja karna z art. 286 § 2 k.k., zamiast art. 286 § 3 k.k. oraz zwrot dowodów rzeczowych Kasie Zapomogowo-Pożyczkowej przy biurze Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K.. |
|
|
1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
5.2.1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
|
Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) przyjął, iż czyn przypisany oskarżonemu R. P. w pkt I wyroku stanowi przestępstwo z art. 286 § 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.; b) uchylił orzeczenie z pkt III wyroku o zwrocie dowodów rzeczowych; c) na podstawie art. 45a § 1 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/673/24/P na karcie 196 akt sprawy. |
|
|
Zwięźle o powodach zmiany |
|
|
W związku z przyjęciem przez Sąd Orzekający, iż oskarżony R. P. dopuścił się przestępstwa oszustwa, które popełnił w typie uprzywilejowanym i błędnym przyjęciem w kwalifikacji prawnej przepisu art. 286 § 2 k.k., zamiast przepisu z art. 286 § 3 k.k., Sąd Odwoławczy skorygował powyższe uchybienie poprzez przyjęcie w kwalifikacji prawnej czynu przepisu art. 286 § 3 k.k. w miejsce art. 286 § 2 k.k. Jak już wyżej wspomniano, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na ustalenie, iż oskarżony R. P. dopuścił się przestępstwa oszustwa w typie uprzywilejowanym z art. 286 § 3 k.k., zagrożonym karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2, co było już przedmiotem rozważań w pkt 3.1. niniejszego uzasadnienia. Przyjęcie takiej kwalifikacji prawnej pozwoliło na zastosowanie wobec oskarżonego instytucji warunkowego umorzenia postępowania, co prawidłowo uczynił Sąd Orzekający. Przedmiotem zmiany musiało być także orzeczenie o zwrocie dowodów rzeczowych. Sąd Orzekający orzekł o zwrocie Kasie Zapomogowo-Pożyczkowej przy biurze Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. dowodów w postaci trzech wniosków o wypłatę środków z KZP przy biurze (...) w K.. Tymczasem wnioski te, w których oskarżony podrobił podpisy innych osób, a następnie użył je jako autentyczne, stanowią przedmioty służące popełnieniu przestępstw i podlegają one przepadkowi na rzecz Skarbu państwa, a nie zwrotowi osobie uprawnionej. Wobec warunkowego umorzenia postępowania Sąd na podstawie art. 45a § 1 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/673/24/P na karcie 196 akt sprawy. Wskazane dowody rzeczowe stanowią wnioski o wypłatę środków z KZP przy biurze (...) w K., w których oskarżony podrobił podpisy innych osób i użył je jako autentyczne. Przedmioty te służyły zatem do popełnienia przestępstwa i podlegają one przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. |
|
|
1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||
|
1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
|||
|
5.3.1.1.1. |
|||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
5.3.1.2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
5.3.1.3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
|||
|
5.3.1.4.1. |
|||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
|||
|
1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||
|
1.Koszty Procesu |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|
III. |
Na podstawie § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.) Sąd Odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego wynagrodzenie tytułem nieopłaconych kosztów obrony w postępowaniu odwoławczym. |
|
IV. |
Sąd Odwoławczy kosztami postępowania związanymi z apelacja oskarżyciela publicznego obciążył Skarb Państwa w oparciu o art. 636 § 1 k.p.k. |
|
1.PODPIS |
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Krośnie
Osoba, która wytworzyła informację: Janusz Szarek
Data wytworzenia informacji: